Prawny charakter kosztów emisji CO2 w systemie EU ETS oraz ich pośrednie oddziaływanie na gospodarstwa hodowlane z biogazownią

Abstrakt

Przedmiot badań: Przedmiotem badań jest system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS) jako instrument polityki klimatycznej Unii Europejskiej oraz prawny i ekonomiczny charakter kosztów emisji CO2 w tym systemie, ze szczególnym uwzględnieniem ich pośredniego wpływu na gospodarstwa hodowlane wykorzystujące biogazownię rolniczą.

Cel badawczy: Celem artykułu jest, po pierwsze, dogmatyczna kwalifikacja kosztów emisji CO2 w EU ETS jako podatku, opłaty lub odrębnego kosztu regulacyjnego, a po drugie, ocena, w jakim zakresie biogazownia rolnicza może ograniczać ekspozycję gospodarstwa hodowlanego na pośrednie obciążenia wynikające z funkcjonowania EU ETS.

Metoda badawcza: W artykule zastosowano metodę dogmatycznoprawną polegającą na analizie przepisów prawa Unii Europejskiej regulujących EU ETS w zestawieniu z ich wykładnią prezentowaną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, uzupełnioną analizą funkcjonalną i kontekstową (law-in-context), opartą na dokumentach Komisji Europejskiej oraz literaturze specjalistycznej dotyczącej kosztów emisji i rolniczych instalacji biogazowych.

Wyniki: Analiza prowadzi do wniosku, że koszty emisji CO2 w EU ETS nie mają charakteru podatku ani opłaty w rozumieniu prawa publicznego, lecz stanowią odrębny koszt regulacyjny uczestnictwa w mechanizmie ograniczania emisji. Wykazano ponadto, że gospodarstwa hodowlane ponoszą skutki systemu pośrednio – przede wszystkim poprzez wzrost cen energii, paliw i nawozów – natomiast biogazownia rolnicza może pełnić funkcję mechanizmu adaptacyjnego, zmniejszającego ryzyko kosztowe i poprawiającego odporność ekonomiczną gospodarstwa.